Каржы сауда лексикасы соңғы

332 ТҮРКІ ҚАРЖЫ-САУДА ЛЕКСИКАСЫ тіліне орыс тіліндегі «своп» сөзі ешқандай қазақ тілінің табиғатына сәйкестендірілмей өзгеріссіз енген. Субсидия (лат. subsidium – көмек). Демеуқаржы, көмекқаржы. Заң актілерімен белгіленген мақсаттар үшін коммерциялық ұйымдарға бюджеттен бөлінетін тегін және қайтарымсыз төлем­ дер, демеуқаржы. Субсидия орыс тілінің сөздік қорына Петр заманында неміс тілінен енген кірме сөз. Нем. Subsidium<lat. subsidium – көмек. Кей сөздіктерде демеуқаржы, көмекқаржы (Тоқсанбай 2009: 196), жәрдемқаражат (Қасымбеков 2014: 501) деген қазақша баламалары кездеседі. Өтімділік (фр. liguidity – сұйықтық). 1. Актив баптарының пассивке міндеттемелерді төлеу үшін ақшаға айналу мүмкіндігі. 2. Компанияның ағымдағы борыштарын төлеу қабілеті. Фр. liquide<ағ. liquid< лат. liquidus – сұйық, ақпа (жидкий, текучий). Бұл сөздің сын есімі – liquid («сұйық»)орыс тіліне«ликвидный» (легко реализуемый, превращаемый в наличные деньги) болып қабылданған. Орыс тілінде ағылшынның [w] дыбысы болмағандықтан, [w] дыбысы (у мен в арасындағы еріндік жартылай дауысты дыбыс) в дыбысымен алмастырылған. Қазақ тіліндегі баламасы – өтімді. Мысалы, қаз.т. өтімді қаражат (орыс т. ликвидные средства), қаз.т. өтімді активтер (орыс т. ликвидные активы). Факторинг (ағ. factoring – фактор, сауда делдалы, маклер, комиссияшы, агент). Ақшалай талапты беріп қаржыландыру. Орыс тіліне ағылшын тіліндегі ng [ŋ] дыбысы нг болып қабылданып, қазақ тіліне дәл орыс тіліндегідей еш өзгеріссіз енген. Форвард (ағ. forward – алға, ілгері қарай). Мәміле жасалғаннан кейін әрі кеткенде 2-3 күн өткен соң жүргізілетін мерзімді есеп айырысу нысаны. «forward» сөзіндегі ағылшынның [w] дыбысы орыс тілінің дыбыстық жүйесіне жат болғандықтан, орыс тілінде в дыбысына ауыстырылған. Қазақ тіліне орыс тілі арқылы дәл сол тілдегідей қабылданған. Форфейтинг (ағ. forfeit – айыппұлдық, тәркіленген). Импортшы ризалық берген вексельдерді экспортшылардан сатып алу ныса­ нында сыртқы экономикалық операцияларды несиелендіру. Қазақ тіліне ағылшын тілінен орыс тілі арқылы ешқандай тілдік өзгеріске түспестен енген. Ал орыс тіліне ағылшын тілінен қабылданғанда «forfeiting» сөзіндегі ng [ŋ] дыбысы нг болып өзгертілген.